VÌ SAO KHI XÂY NHÀ / SỬA NHÀ LẠI THƯỜNG BỊ PHÁT SINH?

Năm 2011, khi đó có một người bạn của tôi tên Nam nhờ tôi xem và báo giá sửa chữa cho căn nhà của gia đình anh. Căn nhà của Nam được xây dựng vào năm 2006, một trệt, hai lầu và diện tích khoảng 55m2. Nay vì trong nhà có thêm thành viên mới nên anh muốn nâng thêm 1 tầng mới và ngăn thành 2 phòng. Nam đề nghị tôi xem và báo giá cho Nam "phần thô", các vật liệu nội thất hoàn thiện sẽ do anh tự chọn. 

Sau khi xem xét, tính toán kỹ lưỡng, tôi báo tổng cộng phần nâng tầng của anh hết khoảng 150 triệu đồng. Vài ngày sau, tôi nhận được điện thoại của Nam, qua điện thoại Nam xin lỗi vì đã phiền tôi mất thời gian khảo sát báo giá nhưng có người chú họ trong nhà cũng làm xây dựng nên Nam muốn nhờ chú làm luôn cho tiện. Vốn dĩ cũng khá quen với tình huống này nên tôi cũng chẳng nề hà gì. 

Ba tháng sau, một lần ngồi uống cà phê chung với Nam, tôi sẵn tiện hỏi Nam về tình hình căn nhà sửa chữa như thế nào ? Nam mới kể tôi nghe câu chuyện làm nhà. Lúc ấy người chú họ chính là một người quen của mẹ Nam tên là Hoàng, cũng khảo sát và báo giá cho gia đình. Chú ấy báo chỉ có 135 triệu thôi, trong khi tôi báo giá đến 150 triệu. Sau khi đắn đo, cân nhắc mãi thì bố mẹ Nam mới quyết định thôi nhờ chú Hoàng làm, dù sao cũng chỗ quen biết mà giá lại rẻ hơn. 

Rồi công trình cũng khởi công, các anh thợ làm cũng nhiệt tình lắm. Sau 3 tuần, căn nhà đã xong phần đổ mái và xây tô xong các vách tường ngăn. Lúc này Nam mới mang bột trét, sơn nước, gạch ốp về để thợ làm tiếp phần hoàn thiện. Nhưng sau khi mua vật tư về, gọi thợ làm thì chẳng thấy thợ làm. Nam mới điện thoại cho chú Hoàng nói chú cho thợ làm tiếp phần sơn, gạch ốp và đường điện nước. 

Chú Hoàng trả lời : "Ủa, công việc của chú đến đây là xong rồi ! Chú chỉ nhận thi công phần thô thôi mà. Các phần khác cháu gọi người của bên cháu làm đi chứ ! Đâu phải phần việc của chú đâu !". Lúc này Nam và cả nhà mới té ngửa, té ra phần thô của chú Hoàng chỉ bao gồm các công việc liên quan đến cát, đá, xi-măng... Mở lại hợp đồng đã thì chỉ là một tờ giấy ghi chung chung gồm: xây dựng phần thô, diện tích xây dựng 55m2, giá trị 135 triệu.

Thế là cả nhà Nam cũng đành chịu, phải hỏi tiếp chú Hoàng nhận phần công việc còn lại với giá bao nhiêu ? Chú Hoàng báo : phần lát gạch hết 8 triệu, sơn nước 17 triệu, làm điện nước thêm 10 triệu nữa, tổng cộng là 35 triệu. Cả nhà Nam thấy hoảng với giá chú đưa ra, nhưng giờ chẳng biết làm sao. Định bụng kiếm thầu khác vô làm tiếp phần hoàn thiện và trang trí, nhưng chẳng biết hỏi ai, mà kêu nhóm thợ khác vô làm thì thấy sao mà rắc rối quá. Cuối cùng cả nhà đành phải ngậm bồ hòn làm ngọt, giao tiếp cho chú Hoàng làm phần còn lại. Đến khi làm xong công trình, tổng tiền cho phần thô hết 170 triệu, tăng thêm 35 triệu so với ban đầu.

Sau khi căn nhà hoàn tất, trong lúc dọn dẹp lại đồ đạc, Nam tình cờ nhặt được báo giá lúc ban đầu của tôi. Trong báo giá đó, tôi có ghi rõ nội dung công việc phần thô bao gồm : các công tác liên quan đến xây tô và nhân công ốp lát, sơn nước và lắp đặt hệ thống điện, nước. Rốt cuộc "phần thô" của tôi và "phần thô" của chú Hoàng kia là 2 cái "thô" khác nhau, nhưng vì không có kiến thức về xây nhà nên Nam và cả nhà không thể phân biệt được sự khác nhau này. Lợi dụng sự thiếu hiểu biết ấy, không ít các nhà thầu như chú Hoàng sử dụng các chiêu trò để lấy thêm tiền từ chủ nhà.

Câu chuyện của Nam cũng chỉ là một trong những câu chuyện không vui mà tôi vẫn thường hay gặp trong quá trình làm việc. Còn rất nhiều câu chuyện không vui khác vẫn thường xuyên xảy ra, mà nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ sự thiếu kiến thức của chủ nhà về việc xây nhà. Hậu quả là không ít trường hợp chủ nhà sau khi nhờ bạn bè, người quen xây nhà xong thì cả hai không nhìn mặt nhau nữa, thậm chí đến mức như kẻ thù không đội trời chung. Hoặc nặng hơn, sau khi nhà xây xong thì không thể hoàn công, hoặc bị buộc phải phá dỡ một phần vì xây sai phép...